9-njy oktýabrda Milli ösüş we özgertmeler komissiýasy hem-de Bazary düzgünleşdirmek boýunça döwlet müdirligi “Barzan bahalaryň düzgünleşdirilmezligini dolandyrmak we bazar bahalarynyň düzgünini saklamak barada yglan” çap etdi.
Bildirişde baha bäsdeşliginiň bazar bäsdeşliginiň möhüm usullarynyň biridigi, ýöne tertipsiz bäsdeşligiň pudagyň ösüşine, önümiň innowasiýasyna, hiline we howpsuzlygyna we ş.m. ýaramaz täsir etjekdigi we milli ykdysadyýetiň sagdyn ösüşine ýardam bermejekdigi aýdylýar.
Bildiriş, häzirki kanunlara we düzgünlere laýyklykda, wakadan öňki görkezmeleri wakanyň ortasynda we ondan soňky gözegçilik bilen utgaşdyrmak usulyndan peýdalanyp, birnäçe dolandyryş çärelerini teklip edýär.
Senagatyň ortaça bahasyny öwreniň we baha beriň. Bahalaryň bozulmagynyň möhüm meseleleri bolan esasy pudaklar üçin, senagat birleşikleri ýaly degişli edaralara senagatyň ortaça bahasy boýunça gözleg we baha bermek işlerini geçirmek, operatorlara amatly bahalary kesgitlemek üçin maglumat bermek üçin ýol görkezmeler bermek.
Pudak birleşikleri Bahalar hakyndaky kanunyň we Monopoliýa garşy kanunyň düzgünlerini berk berjaý etmeli, pudagyň öz-özüňi terbiýelemegini goldamaly we işewürleri pudakda adalatly bäsdeşlik tertibini bilelikde saklamaga gönükdirmeli.
Ýatlatmalary we duýduryşlary ýerine ýetiriň. Baha bäsdeşliginiň düzgünsizliginden şübhelenilýän işewürlere ýatladyň we duýduryş beriň, şeýle hem olardan baha kesgitleme hereketlerini meýletin düzgünleşdirmegi we baha bäsdeşliginiň esasy maksadyna berk eýermegi talap ediň.
Gözegçiligi we kanunyň berjaý edilişini güýçlendirmeli. Ýatyrylandan we duýduryş berlenden soň hem baha kesgitleme hereketlerini standartlaşdyrmaýan işewürlere aýratyn üns berilmeli. Zerur bolanda, çykdajylar boýunça derňewler we baha gözegçiligi we barlag geçirilmeli. Bahalaryň bozulmalary ýa-da düzgün bozulmalary ýüze çykarylsa, olar kanuna laýyklykda çözülmeli. Kredit gözegçiliginiň roluny doly ýerine ýetirmeli we kanunlara we düzgünlere laýyklykda kredit jezasyny bermeli.
Biznes operatorlary Söwda we Tender Kanunyna we Söwda we Tender Kanunynyň Ýerine Ýetiriji Düzgünlerine berk eýermeli, şeýle hem özleriniň söwda we tender hereketlerini meýletin standartlaşdyrmaga borçludyrlar.
Ilkinji yglan şeýle:
Baha bäsdeşligi bazar bäsdeşliginiň möhüm usullarynyň biridir, ýöne tertipsiz bäsdeşlik pudagyň ösüşine, önümiň innowasiýasyna, hil we howpsuzlyk ýaly zatlara ýaramaz täsir eder, bu bolsa milli ykdysadyýetiň sagdyn ösüşine ýardam etmeýär. Bazar bahalarynyň hereketini standartlaşdyrmak, bazar bahalarynyň gowy tertibini saklamak we ýokary hilli ösüşi goldamak üçin degişli meseleler barada şu ýerde yglan edilýär.
Bazar düzgünleşdirilmegine degişli harytlar we hyzmatlar üçin işewürler Hytaý Halk Respublikasynyň Bahalar Kanunynyň düzgünlerine laýyklykda adalatlylyk, kanunylyk we hoşniýetlilik ýörelgelerine eýermeli, önümçilik we iş çykdajylaryny, şeýle hem bazaryň teklibini we islegini esasy esas hökmünde kabul etmeli, kanuna laýyklykda garaşsyz baha kesgitlemek ygtyýarlygyny amala aşyrmaly, bazaryň nyrh tertibini meýletin saklamaly we bilelikde adalatly we tertipli bäsdeşlik bazar gurşawyny döretmeli.
Ikinjiden, tertipsiz baha bäsdeşligi meselesiniň möhüm bolan esasy pudaklar üçin, Milli Ösüş we Reformalar Komissiýasynyň, Bazary Düzgünleşdirmek boýunça Döwlet Administrasiýasynyň we pudagyň ygtyýarly edaralarynyň ýolbaşçylygynda pudak birleşikleri ýaly degişli edaralar operatorlara amatly bahalary kesgitlemek üçin maglumat bermek maksady bilen pudagyň ortaça bahasy boýunça ylmy-barlag işlerini we baha beriş işlerini geçirip bilerler.
Üçünjiden, ösüş we özgertmeler bölümleri hem-de bazar gözegçiligi bölümleri pudagyň ygtyýarly edaralary bilen bilelikde syýasatyň öňe sürülmegini we durmuşa geçirilmegini güýçlendirmeli, işewürlere kanunlara we düzgünlere laýyklykda işlemegi ýatlatmaly, şeýle hem önümiň hilini we hyzmat derejesini ýokarlandyrmaly. Bahalaryň düzgünsiz bäsdeşliginde şübhelenilýän işewürlere ýatlatmaly we duýdurmaly, şeýle hem olardan bahalaryň hereketini meýletin düzgünleşdirmegi we bahalaryň bäsdeşliginiň esasy talaplaryna berk eýermegi talap etmeli.
Dördünjiden, ösüş we özgertmeler hem-de bazar gözegçiligi bölümleri ýatladylandan we duýduryş berlenden soň hem baha kesgitleme hereketlerini standartlaşdyrmadyk operatorlara uly üns bermelidirler. Zerur bolanda, olar çykdajylar boýunça derňewleri, baha gözegçiligini we barlaglaryny geçirmelidirler. Bahalaryň bozulmagy ýa-da düzgün bozulmalary ýüze çykarylsa, olar kanuna laýyklykda çözülmelidir.
V. Işewürler “Hytaý Halk Respublikasynyň Söwda we Tender Kanunynyň” we “Hytaý Halk Respublikasynyň Söwda we Tender Kanunyny durmuşa geçirmek boýunça Düzgünleriň” düzgünlerine berk eýermeli, özleriniň söwda we tender hereketlerini meýletin standartlaşdyrmaly we önümleriň we hyzmatlaryň hilini üpjün etmek üçin bahasyndan pes bahadan teklip bermeli däldirler.
Vi. Pudak birleşikleri Hytaý Halk Respublikasynyň Bahalar Kanunynyň we Hytaý Halk Respublikasynyň Monopoliýa garşy Kanunynyň düzgünlerine berk eýermeli, pudagyň öz-özüni tertip-düzgüne eýermegini höweslendirmeli we işewürleri pudakda adalatly bäsdeşlik tertibini bilelikde saklamaga gönükdirmeli.
Vii. Milli Ösüş we Özgertmeler Komissiýasy we Bazary Düzgünleşdirmek boýunça Döwlet Administrasiýasy bazar bahalarynyň bäsdeşlik ýagdaýyny gözegçilikde saklamak we esasy ugurlarda bahalaryň tertibini saklamak üçin degişli bölümler bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk eder. Kredit gözegçiliginiň roluny doly ýerine ýetirmeli we kanunlara we düzgünlere laýyklykda kredit jezasyny ornaşdyrmaly.
Milli ösüş we özgertmeler komissiýasy, Bazary düzgünleşdirmek boýunça döwlet dolandyryş edarasy
2025-nji ýylyň 9-njy oktýabry
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 9-njy oktýabry