Şu ýylyň başyndan bäri biz täze energiýa senagatynyň syýasat gurşawyndaky we elektrik energiýasynyň nyrh mehanizmindäki üýtgeşmeleri, esasanam "531" täze syýasatyndan soň elektrik energiýasy bazarynyň çalt açylmagy bilen baglanyşykly ulgamlaýyn täzeden gurulmagy ýakyndan yzarlaýarys. 136-njy resminamada göz öňünde tutulan elektrik energiýasynyň nyrh mehanizminiň peýda bolmagy bilen, täze energiýanyň doly kepillendirilen elektrik energiýasyny satyn almak taryha öwrülýär. Syýasat kepillikleri bolmasa, elektrik energiýasynyň nyrhlary bazar tarapyndan kesgitlener. Hemmeler täze energiýa maýa goýumlarynyň henizem girdeji getirip biljekdigine düşünýärler.
Öňler, fotowoltaik energiýa girdejili bolanda, professional gurallaryň we programma üpjünçiliginiň gymmatyny az adam düşündi. “Esasan, biz takmynan çaklama etmek üçin diňe Excel-de matematiki formulalary ulandyk. Bu diňe az ýa-da köp pul gazanmak meselesi.” Emma indi elektrik energiýasynyň kesgitlenen bahasy bazar elektrik bahasyna üýtgedildi we fotowoltaik energiýa önümçiliginiň girdeji modeli taryha öwrüldi. “Elbetde, ýeke-täk Excel tablisasy ähli zady dolandyryp bilýän ýagdaý indi ýok”. Indi taslamanyň tutuş durmuş döwrüniň her tapgyrynda peýdalanyp we ulanyp boljak mümkin bolan peýdalary iň ýokary derejä çykarmalydyrys. Bu prosesde professional wertikal emeli aň programmalary we gurallary bize “giň” gödek güýçden “kämilleşdirilen” dolandyryşa geçmegi amala aşyrmakda uly kömek edip biler.
Pudakda 136-njy resminamanyň köp sanly sesleri we dürli düşündirişleri bar. Emeli intellekt rewolýusiýasy döwründe, 531-nji ýyldan soňky döwürde pudagyň geljekki ugurlary barada nähili pikirlerimiz we meýilnamalarymyz bolmaly? Energetika pudagynda öňdebaryjy ýerli wertikal emeli intellekt programmalarynyň pioneri bolan “Vision Power Technology” bilen çuňňur söhbetdeşlik geçirdik. Emeli intellekt tehnologiýasynyň we täze energiýanyň çuňňur integrasiýasyny emeli intellekt tehnologiýasynyň nukdaýnazaryndan, platforma gurallary tarapyndan döredilen we toplanan köp sanly hakyky taslama maglumatlary bilen birleşdirip, pudak meýilleriniň aşakdaky seljermeleri jemlendi:
1. “Ýüküň agdyklyk etmegi” döwri geldi we sarp ediş we elektrik ulgamyna birikmek çykdajylary aktiw tarapy we energiýa sarp ediş tarapy tarapyndan tölener.
“531” syýasatyndan soň, elektrik ulgamynyň roly düýpli özgerişlere sezewar bolýar we asyl “doly satyn alyjydan” “bazar düzgünleşdirijisine” geçýär. Elektrik stansiýalarynyň operatorlarynyň diňe gurluşyk bilen meşgullanyp, sarp ediş meselesini göz öňünde tutmaýan geçmiş geçmişe öwrüldi. Fotowoltaik elektrik energiýasyny öndürmegiň paýynyň yzygiderli artmagy bilen elektrik ulgamy uly basyş astynda galýar we ulgamy düzgünleşdirmek we iň ýokary nokada tapawutlary dolandyrmak çykdajylary gün-günden artýar. Bu çykdajylar indi elektrik ulgamy tarapyndan tölenmez, eýsem taslama eýelerine we energiýa sarp edýän guramalara ýuwaş-ýuwaşdan geçiriler. Geljekde “kim peýda görýär, kim zyýan çekýär” esasy mehanizme öwrüler. Bu bolsa taslama işläp düzüjilerine we ahyrky kärhanalara has ýokary talaplary goýýar: olar hakykatdanam durnukly ösüşe we işleýşe ýetmek üçin öz energiýa ýüküniň häsiýetlerini, dispetçer jogap beriş mümkinçiliklerini we elektrik ulgamyna birikmek mümkinçiliklerini doly düşünmelidirler.
2. Fotowoltaik taslamalaryň gymmaty indi diňe serişdeler we üçekler bilen kesgitlenmeýär; hakyky girdejiler shemanyň dizaýn ukyby bilen kesgitlenýär.
Elektrik energiýasynyň bahalarynyň barha artýan näbelliligi we elektrik ulgamyndaky elektrik energiýasynyň bahalarynyň kem-kemden pese gaçmagy bilen, däp bolan "damary eýelemek we serişdeler üçin bäsleşmek" resurs ugurly modeli gymmatyň pese gaçmagyna sezewar bolýar. Geljekki fotowoltaik girdejiniň anyklygy has köp iki ölçege baglydyr: biri ýük we sarp ediş kuwwatynyň takyk hasaplanmagy, beýlekisi bolsa energiýa saklaýyş konfigurasiýasynda girdeji gurluşyny optimizirlemek ukybydyr. Bu däp bolan araçy hyzmat rolunyň kem-kemden çetleşdirilýändigini we diňe maglumata daýanmagyň indi täjirçilik gymmatynyň ýokdugyny aňladýar. Yzygiderli girdeji gazanmak üçin çözgütleri dizaýn etmek ukyby bolan toplumlaýyn hyzmat üpjün edijisine öwrülmek we müşderilere ulgam dizaýny, energiýa dolandyryşy we ykdysady hasaplama ýaly bir nokadyň çözgütlerini hödürlemek arkaly öz gymmatyny görkezmek zerurdyr. Dizaýn ukyby we ulgam pikirlenişi hyzmat üpjün edijileriň täze nesliniň esasy bäsdeşligine öwrülýär.
3. elektrik energiýasynyň bahasynyň mehanizminiň öwezini dolmak indi artykmaç girdeji üçin penjire däl-de, iň esasy girdejiden goragdyr.
Elektrik energiýasynyň möçberiniň we elektrik energiýasynyň bahasynyň mehanizminiň tapgyrlaýyn bazarlaşdyrylmagynyň fonunda, syýasat kompensasiýa mehanizminiň häsiýeti üýtgedi - ol indi ýokary girdejiniň kepilligi däl-de, töwekgelçilikleri goramak üçin "ýitgileri bes etmek guraly". Eger elektrik stansiýalarynyň taslamalary ýokary girdeji gazanjak bolsa, olar syýasat girdejileriniň dowam etdirilmegine däl-de, durnukly girdeji modelini gurmak üçin ylmy paýlamaga we tehnologik optimizasiýa bil baglamaly. Bu üýtgeşme pudagy taslamalaryň öz içki gymmatyna gaýdyp gelmäge, daşarky syýasat kompensasiýasyna "ýokary täsir etmek" üçin bil baglamagyň ýerine, has amatly ýük uýgunlaşmasy, has netijeli energiýa saklaýyş konfigurasiýasy we has akylly dispetçer ulgamlary arkaly girdejini üpjün etmäge çagyrýar.
4. taslamany işläp düzmek logikasy “damyň daşyny gurşap almakdan” “ýüküň daşyny gurşap almaga” düýpli özgerişlige sezewar boldy.
Geçmişde paýlanan fotowoltaik taslamalardaky bäsdeşligiň esasy "serişdeleri" almakdy: kim üçegi çalt üpjün edip bilse, taslamada başlangyç görkezerdi. Şeýle-de bolsa, täze bazar gurluşyna laýyklykda, serişdeleriň özi indi deň gymmatlyk däl. Sebäbi ähli üçekler ýokary hilli ýük häsiýetlerine eýe däl, şeýle hem ýerli sarp edilişi gowy gazanyp bilmeýär. Şonuň üçin geljekki ösüş logikasy "ýük birleşdirmegi" bolup durýar: diňe durnukly ýükleri, aýdyň ýokary we ýokary däl döwürleri we uly meýilnama giňişligi bolan kärhana ulanyjylaryny anyklap bilýänler hakykatdanam ýokary girdejili we ýokary howpsuzlykly taslamalary işläp düzüp bilerler. Bu bolsa taslama işläp düzüjileriniň maglumatlary toplamak ukybyna, energiýa sarp edilişini seljermek ukybyna we çözgütleri özleşdirmek ukybyna has ýokary talaplary goýýar.
5. Elektrik energiýasy bazaryna gatnaşýan kärhanalar özleriniň toplumlaýyn energiýa dispetçer ulgamyny gurmaly.
Paýlanan energiýa aktiwlerine hakyky bazar söwda mümkinçiliklerini bermek üçin kärhanalar kompaniýanyň içinde fotowoltaik, energiýa saklaýyş, ýük we elektrik bazarlaryny birleşdirýän "dört birde" utgaşdyrma mehanizmini döretmelidirler. Bu diňe bir enjam derejesinde enjamlaryň özara baglanyşygyny we özara işleýşini talap etmän, eýsem ýerli elektrik energiýasyny öndürmek we sarp etmek serişdeleriniň dinamiki paýlanyşyny we elektrik energiýasynyň bahasynyň signallaryna real wagt reaksiýasyny gazanmak üçin gözegçilik derejesinde bitewi dispetçer platformasynyň döredilmegini hem talap edýär. Aslynda, kärhanalar öz-özüni öndürmek we öz-özüni sarp etmek, awtonom dispetçerlik we takyk dolandyryşy amala aşyrmak üçin kiçi mikrotor gurmaly. Bu ulgamyň gurulmagy kärhanalara has ýokary energiýa garaşsyzlygyny we bazara gatnaşmak mümkinçiliklerini getirer, şeýle hem wirtual elektrik stansiýalarynyň mümkinçilikleriniň soňraky amala aşyrylmagy üçin esas döreder.
6. Wirtual elektrik stansiýalary paýlanan energiýa ulgamlarynyň geljekki maksady bolup, irki modelleriň mümkinçiliklerine has ýokary talaplary öňe sürýär.
Paýlanan energiýanyň iň soňky görnüşi agregasiýadyr - ýagny wirtual elektrik stansiýasy (VPP) tehnologiýasy arkaly dagyn elektrik öndürýän serişdeler (fotovoltaik, energiýa saklaýjy ýaly) we energiýa sarp ediş serişdeleri (ýük jogaby, çeýe ýük) dispetçer mümkinçilikleri bilen bitewilige birleşdirilýär we olar elektrik energiýasy bazaryndaky geleşiklere we hyzmatlara deň derejede gatnaşýarlar. Wirtual elektrik stansiýalary diňe bir serişdeleriň ulanylyş netijeliligini ýokarlandyrmak bilen çäklenmän, eýsem bazar bäsdeşligini we girdeji giňişligini ep-esli artdyrýar. Emma bularyň hemmesiniň şerti taslamanyň dizaýn tapgyrynda ýokary takyklykly çaklama we modelleşdirme mümkinçiliklerine eýe bolmakdyr. Statiki ölçegler üçin Excel-e bil baglamagyň däp bolan usuly indi köp ölçegli, köp senariýli we ýokary dinamiki aýratynlyklar bilen ulgamy optimizirlemegi goldap bilmeýär. Emeli intellekt modelirleme, dinamiki simulýasiýa we köp senariýli analiz VPP döwründe taslamanyň bahalandyrylmagy we karar kabul edilmegi üçin esasy mümkinçiliklere öwrüler.
Gysgaça aýdylanda, Hytaýyň energiýa bazarynyň mehanizminiň barha kämilleşmegi we 531-nji ýyldan soňky döwrüň gelmegi bilen fotowoltaik energiýa saklaýyş senagaty serişdelere esaslanýan ulgamdan ýüke esaslanýan ulgama, statik ýerleşdirişden akylly dispetçerlige we bir nokadyň gurluşygyndan ulgamyň utgaşdyrylmagyna çenli çuňňur özgeriş döwrüne girdi. Senagat we täjirçilik ulanyjylarynyň ýüzbe-ýüz bolýan esasy kynçylygy indi diňe gurnamalymy ýa-da gurnamaly dälmi diýen mesele däl, eýsem elektrik energiýasynyň bahalarynyň üýtgemegi, sarp edilişiniň çäklendirilmegi, elektrik ulgamlarynyň çäklendirmeleri we barha berk syýasatlaryň fonunda energiýa aktiwleriniň gymmatyny nädip ýokarlandyrmaly we töwekgelçiliklerini nädip azaltmalydygydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 11-nji iýuny